1. Uluslararası Atıktan Enerji Sempozyumu-IWES, 12-13 Kasım 2009 tarihlerinde İstanbul’da WOW Convention Center’da yapıldı. Sempozyuma 1284 ziyaretçi katıldı. Katılımcıların %11’i yabancı; %46’sı özel sektörden, %31’i kamudan %23’ü de üniversitelerdendi. Sempozyumlar boyunca yapılan sunumlarda özel sektörden yerel yönetimlere, üniversitelerden devlet kurumlarına birçok katılımcı bildiriler sundu. Güneş, rüzgar ve nükleer gibi konuların Türkiye’nin gündeminde yoğun olarak tartışıldığı bir dönemde, ilk defa gerçekleştirilen IWES sempozyumunda, çevre ve enerji kesişiminde sürdürülebilir kalkınmaya doğrudan etkisi nedeniyle yoğun bir katılımın olduğu görüldü. Sempozyumu açış konuşmaları ile onurlandıran Çevre ve Orman Bakanı Prof.Dr.Veysel EROĞLU özetle: 

“…IWES sempozyumu enerji sektöründeki bir çok katılımcı ve ilgiliyi bir araya getirirken, karşılıklı fikirlerin paylaşıldığı, bir sonraki sempozyumun ve çalışmaların konuşulduğu, Türkiye çevre ve enerji sektörünün en farklı katılımcı profillerinden birisine de imza atmıştır.” 

diyerek, IWES’in önemini ve sektöre beklenen katkısını ifade etmiştir.  

IWES Uluslararası Atıktan Enerji Sempozyumu, Türkiye’nin enerji sektörüne bir seçenek, bir çözüm sunmanın ötesinde, ülkemiz için fosil ve yenilenebilir kaynaklar yanısıra atık potansiyelimizi ortaya koyarak, atıktan enerji üretimine örnek olabilecek birçok model ve fikri bir araya getirmiş, bilgi akışına dikkate değer katkılarda bulunmuştur. Ülkemiz enerji üretiminde kaynak çeşitliliği ve yerli kaynak kullanımı bir gerekliliktir. Atık yönetimi kapsamında, atıktan enerji üretimi ile çevresel avantajlara ulaşılırken,  katı-sıvı-gaz yakıtların eldesi, elektrik-ısı üretimi ile enerji yelpazesi çeşitlenmektedir.

Ø     Bugünden geleceğe entegre atık yönetimi,

Ø     Çöp gazından elektrik üretimi,

Ø     Yakma teknolojileri,

Ø     Gazlaştırma ve piroliz,

Ø     Biyogaz,

Ø     Biyoyakıtlar,

Ø     Alternatif teknolojiler, 

Ø     Yasal mevzuat,

Ø     Proje finansman ve yatırım modelleri

başlıklarında yürütülen oturumlarda, ele alınan konular çerçevesinde ortaya konan özet sonuçlar şunlardır:

SONUÇ 

• Türkiye ulusal atık yönetim planlaması, hedefleri, yasal mevzuatın getirdiği sorumluluklar gereği hızlı bir yatırım sürecine girmiştir.
• Diğer yandan, Türkiye’nin AB’ne katılım müzakereleri sürecinde 27. Çevre faslının açılması nedeniyle; mevzuat, uygulama ve yaptırım başlıklarında, AB Çevre Müktesebatı’nın tümünü uyumlaştırmalı ve uygulamalıdır.
• Atık yönetiminde, atık hiyerarşisine dikkat edilerek (öncelikli olarak atıkların kaynağında azaltılması, ayrıştırılması ve geri dönüşümü olmak üzere) önemli bir geri kazanım seçeneği olan atıktan enerji eldesine gereken önemin verilmesi gerekmektedir.
• Atıktan enerji üretiminin, bölgesel ve ulusal sürdürülebilir kalkınmaya doğrudan ve olumlu katkısı yadsınamaz.
• Özellikle iklim değişikliği ile mücadelede, atık kaynaklı sera gazı emisyonlarının azaltımında, etkin atık yönetimine geçilmelidir. Türkiye’nin toplam sera gazı envanterinde atıklardan ortaya çıkan emisyonlarının payının % 9 olduğu ve bu oranın AB ortalamasına göre üç kat daha fazla olduğu dikkate şayan bir husustur.
• Petrol fiyatlarının yükselmesi ile yeni teknolojilere ve enerji kaynaklarına ihtiyaç duyulmaktadır. Atıktan enerji üretimi bu açıdan da önem arz etmektedir.
• Atıktan enerji üretiminin tercihinde çevresel avantajlarının dikkate alınması gerektiği gibi, aynı zamanda atıktan enerji üretiminde ve teknoloji seçiminde ömür döngüsü yaklaşımında çevresel etkilerinin en aza indirgenmesi hedeflenmelidir.
• Atıktan enerji üretiminin yerli kaynak çeşitliliğine katkısının, ulusal enerji ve çevre politikalarında özel bir başlık olarak yer alması gerekmektedir.
• Atıktan enerji üretiminde, ithal teknolojiler kadar yerli teknoloji kullanımının artırılmasına, yerli üretimin teşvik edilmesine, Ar-Ge ve üniversitelerimizin bu alandaki çalışmalarına destek verilmesine ihtiyaç vardır.
• Yerel yönetimlerin bu konuda bilgilendirilip, desteklenmesi ve teşvik edilmesi gerekmektedir.
• Kamunun yol gösterici ve engelleri azaltıcı rolüne dikkat çekilmiştir.
• Özel sektörün bu alandaki yatırımlarının arttırılması gereklidir.
• Finansman imkanlarının arttırılması ve yatırımların daha cazip hale getirilmesi, bu maksatla PPP-Kamu Özel Ortaklığı kanunu vb. mekanizmaların bir an önce netleştirilerek kolaylaştırıcı mahiyette özel sektör ve kamuya sunulması gerekmektedir. DPT’nin hazırlamış olduğu taslak üzerinde görüş alışverişi yapılarak bir an önce yayınlanmalıdır.
• Finans sektörü, temiz teknoloji fonu ve benzeri kaynaklar ile desteklenen yenilenebilir enerji projeleri kapsamına atıktan enerji projelerini daha çok dahil etmeli, Belediyelerin finanse edilebildiği proje örnekleri oluşturulmalıdır.
• Her türlü gelişmenin ve teknolojik ilerlemenin takip edilmesi ve yaygınlaştırılması gerekmektedir.

Ayrıca oturumlarda; halen TBMM’de beklemekte olan “5346 Sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” kapsamında atıktan enerji üretimine verilecek teşviklerin,  yerli katkı oranı da dahil olmak üzere arttırılması gerektiği vurgulanmıştır.  Kanunun yapısı itibariyle, tamamının bir paket olarak yürütmeye konulacağı gibi, ihtiyaçlar, sektörel gelişim ve kanuni yaptırımlarda göz önünde bulundurularak kanun yapıcı nezdinde netleşmiş olan kısımlarının bir an önce yürütmeye konulmasının da bir seçenek olduğu, atıktan enerji başlığı altında söz konusu teşviklerin büyük bölümünün yerel yönetimlere gideceğinin altı çizilerek, ikinci sempozyuma kadar daha somut adımların atılmasının beklendiği dile getirildi.

Türkiye’de ilk kez düzenlenen 1. Uluslararası Atıktan Enerji Sempozyumu, katılımcıların iyi dilekleri ve 04 – 05 Kasım 2010 tarihlerinde düzenlenecek 2. Atık Teknolojileri Sempozyumu ve Sergisi hazırlıklarının başlanması ile sona erdi.

Fatih DÖNMEZ

Sempozyum Yürütme Kurulu Başkanı